ಶಿವನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದ 6 ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳು – ಇಂದು ಕೂಡ ನಂದಿ ಕಾವಲು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ
ॐ ನಮಃ ಶಿವಾಯ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂದ ದೇವನಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಎಂದಿಗೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಕೇವಲ ಪೂಜೆಗೆ ಸೀಮಿತನಲ್ಲ, ಜೀವನದ ಭಾಗ.
ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಥೆಗಳ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶಿವನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದ ಸುತ್ತ ನಗರಗಳೇ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆ ಜನ್ಮ–ಜೀವನ–ಮರಣ ಎಲ್ಲವೂ ಶಿವನ ನೆರಳಲ್ಲೇ ನಡೆದಿದೆ. ಎದುರುಗಡೆಯಲ್ಲೇ ನಂದಿ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಶಿವನ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ.
ಇವು ನಂಬಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ – ಜೀವಂತ ಶಿವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.
1. ಕಾಶಿ – ಕಾಲಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಶಾಶ್ವತ ನಗರ
ಕಾಶಿಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಮುಕ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ – ಶಿವನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದ ಭೂಮಿ. ಸ್ಕಂದಪುರಾಣದ ಕಾಶಿಖಂಡದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಳಯ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಕಾಶಿ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಸಾಯುವವರಿಗೆ ಶಿವನೇ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣವೂ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಪುರಾತತ್ವ ದಾಖಲೆಗಳು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ 3000 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿರಂತರ ವಾಸ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡರೂ, ಪೂಜೆ ಎಂದಿಗೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ.
ನಂದಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಎದುರು ಕುಳಿತು, ಶಿವನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಕಾಲದೊಳಗಿಲ್ಲ – ಕಾಲವೇ ಶಿವನೊಳಗೆ ಇದೆ.
2. ಕೇದಾರನಾಥ – ಹಿಮಾಲಯದ ಮೌನ ಸಾಕ್ಷಿ
ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 3500 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕೇದಾರನಾಥ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಶಿವನು ಏಕಾಂತವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಭೂಕಂಪ, ಹಿಮಪಾತ, ಪ್ರವಾಹಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಈ ದೇವಾಲಯ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅಚಲವಾಗಿದೆ. 2013ರ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹದ ವೇಳೆ ಕೂಡ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಹುತೇಕ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದು, ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು.
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಅವರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ನಂದಿ, ಶಿವನ ಅಚಲತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
3. ಉಜ್ಜಯಿನಿ – ಕಾಲವೇ ತಲೆಬಾಗುವ ನಗರ
ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಗಣನೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಪುರಾತನ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಧಾನ ರೇಖೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಕಾಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣಮುಖಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಭು ಲಿಂಗ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಮಹಾಕಾಲ – ಕಾಲ ಮತ್ತು ಮರಣದ ಅಧಿಪತಿ.
ನಂದಿಯ ಕಾವಲು ಇಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ–ವಿನಾಶದ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಲ್ಲ, ಕಾಲವನ್ನೇ ಆಳುತ್ತಾನೆ.
4. ಚಿತ್ತಂಬರಂ – ಸೃಷ್ಟಿಯ ನೃತ್ಯ ವೇದಿಕೆ
ಚಿತ್ತಂಬರಂನಲ್ಲಿ ಶಿವನು ನಿಶ್ಚಲವಲ್ಲ – ಅವನು ನೃತ್ಯಮೂರ್ತಿ.
**ಚಿತ್ತಂಬರಂ ನಟರಾಜ ದೇವಾಲಯ**ದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಆನಂದ ತಾಂಡವವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ತಂಬರ ರಹಸ್ಯ – ಖಾಲಿ ಸ್ಥಳ – ರೂಪರಹಿತ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ನಂದಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹದ ಕಡೆಗೆ ಅಲ್ಲ, ಅನಂತತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ.
5. ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿ – ಉಸಿರಿನ ಕೇಂದ್ರ
ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿ ಪಂಚಭೂತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಕ್ಷೇತ್ರ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗಿನ ದೀಪವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಐದನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ನಂದಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನ ರಕ್ಷಕನಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
6. ರಾಮೇಶ್ವರಂ – ಮರಣ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಸೇತು
ರಾಮೇಶ್ವರಂ ಶೈವ–ವೈಷ್ಣವ ಪರಂಪರೆಯ ಸೇತುವೆ. ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಲಂಕೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಶಿವಪೂಜೆ ನಡೆಯಿತು.
ರಾಮನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಭಾರತದ ದೀರ್ಘತಮ ದೇವಾಲಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
22 ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತ.
ನಂದಿ ಇಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಿಕ ಸಂಧಿಸ್ಥಳದ ರಕ್ಷಕ.
ಕೊನೆ ಮಾತು
ಈ ಆರು ನಗರಗಳು ಹೇಳುವುದೇನಂದರೆ –
ಶಿವನು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲ.
ಅವನು ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ, ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮೌನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ.
ನಂದಿಯ ಮೌನ ಕಾವಲು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.